Dünya merkez bankaları ilk 6 ayı hareketli geçirdi
Küresel ekonomiler, yaklaşık üç yıldır süren enflasyonla mücadelelerinde sona yaklaşıyor. Birçok merkez bankası henüz para politikası duruşunu değiştirmese de, piyasalarda yumuşama sinyalleri güçleniyor. Avrupa ve İsviçre merkez bankaları yılın ilk yarısında faiz indirirken, Türkiye ve Japonya merkez bankaları faiz artırımı yaptı.
Fed'in faiz oranı 2001'den beri en yüksek seviyede
2022'den itibaren yüksek enflasyonla mücadele kapsamında sıkı para politikası izleyen Fed, bu yılın ilk yarısında faiz oranlarında değişiklik yapmadı. 2022'de faiz artışlarına başlayan Fed, Mart 2022'den bu yana 11 faiz artırımı gerçekleştirdi ve toplamda 525 baz puanlık artış yaptı. En son Temmuz 2023'te 25 baz puan artırarak politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığında sabit tuttu.
ECB'den 5 yılın ardından ilk faiz indirimi
ECB, Temmuz 2022'den itibaren art arda 10 toplantıda faiz oranlarını toplamda 450 baz puan artırdıktan sonra Haziran'da yaklaşık 5 yılın ardından 25 baz puan indirim kararı verdi. Refinansman faizi yüzde 4,50'den 4,25'e, mevduat faizi yüzde 4'ten 3,75'e ve marjinal fonlama faizi yüzde 4,75'ten 4,50'ye indirildi. ECB Başkanı Christine Lagarde, faiz indirimi kararının ileriye dönük yol haritasına olan güven ile gerekçelendirildiğini belirtti.
BoE'nin daha yavaş hareket etmesi bekleniyor
Aralık 2021'de sıkılaşma döngüsüne başlayan BoE, yılın ilk yarısında mevcut para politikası duruşunu korudu. Politika faizini yüzde 5,25'te sabit bırakan BoE'nin, yılın ikinci yarısında faiz indirimine başlaması bekleniyor. Ancak Fed'e göre daha yavaş hareket etmesi öngörülüyor.
BoJ'da negatif faiz dönemi son buldu
BoJ, Mart ayında 17 yıl sonra ilk kez faiz artırarak, politika faizini yüzde eksi 0,1'den yüzde 0,1'e yükseltti ve negatif faiz politikasına son verdi. Haziranda politika faizini yüzde 0 ila yüzde 0,1 aralığında sabit bırakan BoJ'un, temmuz ayındaki toplantıda faiz artırması için uygun alanın sağlandığı öngörülüyor.
SNB'den 2024'ün ilk yarısında iki faiz indirimi
SNB, Mart 2024'te politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 1,50'ye indirdi. Haziranda yapılan ikinci indirimle politika faizi yüzde 1,50'den 1,25'e indirildi. SNB, İsviçre para biriminin değer kazanmasını da göz önünde bulundurarak faiz indirimi kararı aldı.
Kanada 4 Yıl Sonra Faiz İndirdi
Kanada Merkez Bankası (BoC), Haziran'da politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 4,75'e çekti. Bu, BoC'nin 4 yıl sonra ilk faiz indirimi oldu ve G7 ülkeleri arasında politika gevşetmeye başlayan ilk merkez bankası olarak dikkat çekti.
TCMB 2024'te iki faiz artırımı yaptı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2024'ün ilk yarısında iki kez faiz artırımı kararı aldı. Yıllık enflasyon verilerinin yükselmesiyle Aralık 2023'te yüzde 42,50 olan politika faizini Ocak ayında 250 baz puan artırarak yüzde 45'e, Mart ayında ise 500 baz puan artışla yüzde 50'ye çıkardı. Yılın ilk yarısında politika faizi yüzde 50'de sabit tutuldu.
Bu gelişmeler, küresel ekonomilerin enflasyonla mücadelesinde farklı stratejiler benimsediğini ve merkez bankalarının para politikalarını dikkatlice gözden geçirdiğini gösteriyor.